‘Aandacht voor duurzaam Nederland weggezakt’

05-09-2001
Door: OneWorld Redactie
Bron: OneWorld

Hoewel het begrip ‘duurzaamheid’ langzaamaan ingeburgerd raakt, is een duurzame samenleving nog een utopie. Bovendien is het elan, dat zo kenmerkend was na de grote VN-conferentie in Rio in 1992, negen jaar later weg.

Dat bleek op het debat ‘Van Rio naar Johannesburg’ in Den Haag, de opening van een serie ‘duurzaamheidsdebatten’ van de Nationale Commissie voor internationale samenwerking en duurzame ontwikkeling (NCDO).

Plaatselijk gebeurt er wel het een en ander, maar de inzet van overheid laat te wensen over, zo is de klacht. Volgens Jan Juffermans van De Kleine Aarde steunt de overheid ‘de communicatie over duurzaamheid en Agenda 21 op lokaal niveau nauwelijks’.

Agenda 21 is het wereldwijde actieplan voor de 21ste eeuw. Het wordt vooral in lokale gemeenschappen uitgevoerd. Agenda 21 bevat meer dan tweeduizend aanbevelingen om tot een ‘duurzame’ aarde te komen. Nederland schaarde zich samen met 178 andere landen achter dit actieplan.

Toch zegt de FNV het begrip duurzaamheid al een paar jaar ‘in de ijskast’ te hebben gezet. Ook afdeling Heemskerk van Milieudefensie ziet het enthousiasme van negen jaar geleden voor Agenda 21 inzakken. ‘Nu weet misschien 1 procent in Heemskerk nog wat Agenda 21 is. Waarom komen er niet reclamespotjes voor, net als voor de euro nu?’

Hoe krijgen we dat elan weer terug? Door snel een agenda vast te stellen voor Johannesburg en door te komen met nieuwe ideeën, stelt het ministerie van Vrom. Maar Buitenlandse Zaken moet daar niets van weten. Paul Hassing van dat ministerie: ‘We hebben al die tijd niets gedaan omdat we in vaagheden zijn blijven steken. Dat gevaar dreigt als we nu weer met nieuwe ideeën komen. Laten we gewoon uitvoeren wat in Rio is afgesproken.’

’Gebrek aan lef’
Dat blijkt al moeilijk genoeg. In 1997, vijf jaar na ‘Rio’, schrokken de Verenigde Naties hoe weinig er in de landen werkelijk was gebeurd aan duurzame ontwikkeling. De lidstaten beloofden toen ‘nationale strategieën voor duurzame ontwikkeling’ op te stellen en die in Johannesburg te presenteren.

In Nederland duurde het nog drie jaar voordat een ministeriële regiegroep van minister-president Wim Kok en de ministeries van Economische Zaken, Groot-Stedenbeleid en Milieubeheer aan zijn strategie ging werken. Paul de Jongh, projectleider voor die strategie: ‘Er werd altijd gedacht dat we voldoende beleid hadden. Maar de samenhang was er niet.’

Het stuk, dat dit najaar naar de Kamer wordt gestuurd, legt de kaders vast voor een duurzaam Nederland. Dat meer is dan alleen milieu. Het gaat om de integratie van economische, sociale en ecologische aspecten van de samenleving.

Volgens De Jongh moet de strategie een belangrijke rol gaan spelen bij de verkiezingscampagnes.

In januari 2002 starten de voorbereidende commissies voor Johannesburg. Nu al vinden er regionale onderhandelingen plaats. De Europese Unie deed dat de afgelopen dagen in Genève.

Sander van Bennekom van de organisatie Anped, de Noordelijke Alliantie voor Duurzame Ontwikkeling, was in Genève en luidde ‘de alarmbel’ over die onderhandelingen. Hij viel vooral de Amerikanen aan, die net als de Canadezen, als toehoorder in Genève aanwezig waren.

‘De Amerikanen ontkennen dat er verband zou zijn tussen hernieuwbare hulpbronnen en het milieu. Dan wordt zo’n woord weer tussen haakjes gezet, terwijl de relatie toch bij iedereen wel bekend is. “Is er onderzoek naar gedaan, zijn er bewijzen?” vragen ze dan. En in plaats van armoedebestrijding vinden ze armoedeverlichting ook wel best. Ze isoleren zich volledig.’

Maar hij wilde niet alleen afgeven op de regering-Bush. Ook in Den Haag en Brussel zijn er ‘te weinig harde noten gekraakt’. Van Bennekom: ‘Grote dossiers als landbouw worden genegeerd. Terwijl de Oeso (club van rijke landen, red.) juist zegt het huidige Europese landbouwbeleid duurzame ontwikkeling in de weg staat. Nu is het uit het document geschrapt omdat het te moeilijk ligt. Het is een gebrek aan lef.’

VN-top in Johannesburg
Anped
Anped

Reacties