In de leer bij de biocoach

Milieuvriendelijk leven en toch een leuk bestaan hebben. Dat willen we allemaal wel. Maar hoe pak je dat aan? OneWorld-redacteur Ellen de Lange ging in de leer bij Marie-Claire van de Berg en kreeg huiswerk mee.

Heus, ik leef er niet op los. Ik denk echt wel na over de gevolgen van mijn leefstijl voor het klimaat. Maar er ging toch iets knagen toen ik Groen Doen van Marie-Claire van den Berg las. Daarin beschrijft Van den Berg de zoektocht naar een milieuvriendelijk leven voor haar en haar gezin. Werkelijk alles in haar huishouden voldoet nu aan, meestal strikte, milieu-eisen. Bij het lezen van haar boek kwam telkens die vraag op: ben ik wel Goed Duurzaam Bezig? Ik vind het al geweldig als ik een keer per week zonder vlees kook. En met de beste bedoelingen koop ik de ‘pure and natural’ dagcrème van Nivea. Blijken daar maar een paar druppels biologische olie in te zitten, lees ik in Groen Doen. Mijn besluit stond vast: wil ik écht verantwoord gaan leven, dan moet ik het anders aanpakken. Ik ga in de leer bij Marie-Claire.

Dag 1: Tussen de pompoenen

Daar staan we dan tussen een overvloed aan pompoenen, boerenkool die net van het land gehaald is en seizoensgroenten waar ik nog nooit van had gehoord: patisson en cavolo nero. Ik ontmoet Marie-Claire bij de boer even buiten Hilversum, waar ze altijd haar groenten koopt. Ze vertelt over alle lekkere gerechten die ze heeft leren koken sinds ze is overgestapt op biologische teelt. Vlees heeft ze vrijwel geschrapt. Marie-Claire: “Duurzaam leven betekent dat je bij alles wat je doet en koopt even stilstaat: waar komt het vandaan? Is het product ‘goed’?” Daarom ook bevat haar boek een lijst met tips om ‘greenwashing’ te herkennen. Verder let Marie-Claire er op dat ze zo weinig mogelijk afval produceert. Niet meer koken dan je kunt eten en geen producten kopen die dubbel verpakt zijn. Toch is mijn ‘duurzaamheidscoach’ geen stoffige, strenge lerares, maar een hippe vrouw die zich sterker, vrolijker en vrijer voelt nu ze het klimaat zo min mogelijk schade toebrengt met haar levensstijl. Van duurzaam leven wordt ze gewoon gelukkig!

Foto 2. Fotobijschrift: Afval-inspectie thuis.

Dag 2. Onze footprint: twaalf voetbalvelden

Ik begin mijn nieuwe duurzame leven met een huiselijke klimaattop. Wat kunnen vriend Bas en ik verbeteren? Met een test van het Wereld Natuur Fonds berekenen we hoeveel ruimte we nodig hebben voor onze manier van leven, of: hoe groot is de ecologische voetafdruk van wat wij verbruiken, inclusief drie vuilniszakken per week? We hebben al een sticker op de brievenbus tegen onnodige reclamefolders, maar gaan wel weer graag uit eten, terwijl zelf koken beter is voor het klimaat. Onze voetafdruk blijkt 6,1 hectare te zijn, bijna twaalf voetbalvelden. Per persoon is er 1,8 hectare beschikbaar. Als iedereen zou leven zoals Bas en ik, hebben we meerdere aardbollen nodig. We gaan nú ons goede voornemen om te switchen naar groene stroom, uitvoeren. Ook kunnen we best toe met hooguit drie keer per week vlees of vis, in plaats van elke dag. Opzoeken van de gebruiksaanwijzing van de thermostaat komt ook op de to-do-lijst, zodat de verwarming niet steeds staat te loeien als we niet thuis zijn, domweg omdat we de thermostaat niet uit zijn automatische programma krijgen.

Dag 3. Verantwoord scooteren

Als we alle actiepunten op onze privé-klimaatagenda doorvoeren, verlagen we onze voetafdruk naar 3,7 hectare. Nu ik toch van energieleverancier ga veranderen, oriënteer ik me meteen ook op de overstap naar een eerlijke bank. Bij het boodschappen doen ontdek ik de ruime keus aan verantwoorde producten bij Ekoplaza. Dat is nog eens wat anders dan die ene eko-optie bij mijn eigen supermarkt. Ik kies spannende seizoensgroenten en pak uit met een uitgebreide vegetarische maaltijd. Met patissonsoep en hartige taart van pastinaak (geleerd uit Groen Doen!) maak ik indruk op mijn vriendinnen. Leuke gadgets helpen me verder op weg, zoals een app van Natuur en Milieu over welke producten in welk seizoen verkrijgbaar zijn. Dankzij de applicatie Culios kan ik uitrekenen hoeveel ingrediënten ik nodig heb, zodat ik geen eten hoef weg te gooien. En ik maak een proefritje op een verrassend stille elektrische scooter, waarmee je verantwoord en toch stoer door de stad kunt scheuren. Groen leven is echt wel leuk!

Dag 4. Zin in pizza van AH

Na een drukke werkdag slaat de twijfel ineens toe. Bas en ik staan vermoeid in Albert Heijn. De ecowinkel is allang dicht. We hebben zin in een kant-en-klare pizza, maar die past niet in ons nieuwe biobestaan. Ik stel de Hollandse venkel voor, lekker in een curry. En rijst en kokosmelk zijn fairtrade in de supermarkt te krijgen. Manlief gaat schoorvoetend akkoord, maar als ik hem ook zijn favoriete Milka-reep ontzeg omdat er geen fairtrade- of ekokeurmerk op zit, krijg ik naar m’n hoofd geslingerd dat ik lang zo leuk niet meer ben in mijn bio-versie. Onze kleren ruiken trouwens ook minder fris met het ekowasmiddel. En dan staat deel twee van onze huiselijke klimaattop ons nog te wachten, met op de agenda hete hangijzers zoals geen of minder vliegvakanties en korter douchen. Het lijkt er even op dat biologisch leven vooral bestaat uit overal extra moeite voor doen en anders opgescheept te zitten met een schuldgevoel.

Dag 5. Doorzetten en blijven leren

Nadat mijn collega’s me de hele week hebben uitgelachen om mijn eindeloze hergebruik van theezakjes en mijn strenge printbeleid, wordt het tijd ze te laten zien dat milieuvriendelijk leven ook z’n leuke kanten heeft. De vrijdagmiddagborrel wordt een proeverij met gewone en biologische wijnen. De biovariant komt goed uit de bus, waarna we met een verantwoord glaasje de week evalueren. Marie-Claire had het al voorspeld: in één week milieuvriendelijk leren leven zou me niet lukken. “Zelf heb ik er een jaar over gedaan om mijn levensstijl aan te passen. Vergelijk het met een dieet. Gezonder eten lukt ook niet in één keer, je zondigt soms en daar voel je je dan slecht over. Maar als je na dat taartje doorzet, gaan de kilo’s er uiteindelijk toch af. En mis je dat zoete tussendoortje niet meer.” Zo werkt het ook bij ecologisch verantwoord leven: het vergt tijd en moeite om je gewoontes aan te passen, een week is te kort. Maar ik blijf eraan werken om het bio-denken en -doen in mijn systeem te krijgen. Niet al te streng voor mezelf als het even niet lukt, wel doorzetten en blijven leren.