De OS & maatwerk

Als je als jonge jongen niet wil deugen of niet meer naar school wilt gaan kan je in onze wijk vlak bij Dakar leerling houtbewerker, metselaar, metaalbewerker of kleermaker worden. Dat beslis je niet zelf, maar dat wordt voor je besloten. Voor je eigen bestwil werd er nog gezegd. De maat opnemen mag je pas vele, vele jaren later. Want als je dat eenmaal goed kan dan sta je op het zelfde niveau als je leermeester. En dan zou je wel eens zijn concurrent kunnen worden of in ieder geval recht hebben op een goede beloning.

Het doorgeven en delen van kennis in een ontwikkelingsland is een moeizaam proces. Iemand die vele jaren geleerd of gestudeerd heeft geeft zijn kennis niet zomaar weg. Daar wil hij of zij bijna altijd iets voor terug hebben. Kennis cadeau geven is een zeldzaamheid in ontwikkelingslanden. Kennis is macht zeggen ze in de Noordelijke landen. Kennis is geld zeggen ze in het Zuiden. Als je als ontwikkelingswerker uit een Noordelijk land in een ontwikkelingsland aankomt. Dan kan je twee situaties aan treffen. Je wordt ontvangen in een bestaande organisatie geleid door collega buitenlanders waar vaak ook lokale medewerkers werken. Of je wordt ontvangen door een lokale organisatie waar af en toe buitenlanders zoals jij komen.

Je hebt dan specifieke kennis bij je die je graag wilt doorgeven. Als je echter de cultuur en de mentaliteit van het gastland niet voldoende kent ben je als bezoeker of gast eigenlijk een leerling die nog moet leren 'de maat te nemen'. Veel buitenlanders die naar een ontwikkelingsland komen nemen daar over het algemeen veel te weinig tijd voor. Je hebt ook haast omdat het ontwikkelingsland ontwikkeld moet worden. Je legt de doelstellingen op tafel en je maakt afspraken. De reacties van de doelgroep worden veelal in de lokale taal besproken en beantwoord in de taal die jij als extra taal bij je hebt. De emotionele lading in de aan weerskanten gesproken andere taal bedekt echter vaak de culturele verschillen en kan geheel andere interpretaties van het besprokene inhouden. In veel gevallen is de taalkennis van de gekozen communicatie taal eveneens onvoldoende. Veelal valt dat pas later op als er rapportages of emails gestuurd moeten worden.

Hierdoor ontstaan er spanningen tijdens de uitvoering die tot teleurstellingen en soms tot vroegtijdig afhaken kunnen leiden. Hierdoor gaan ook investeringen in tijd en geld verloren. Hierdoor ontstaan er discussies over effectiviteit en verspilling. Soms ook beschuldigende vingers die de ander aanwijzen als onwillig of te laag opgeleid. De meest succesvolle ontwikkelingsprojecten zijn projecten met een heldere en beperkte doelstelling. Projecten waarvan vanaf het begin af aan een kop en een staart aan zat. En de projecten die zijn opgezet met voldoende kennis van de lokale cultuur.

Het scholingsaanbod voor adspirant en professionele ontwikkelingswerkers in Nederland is ruim voldoende. Het scholingsaanbod om op lokaal niveau kennis en ervaring op te doen vóór dat je aan een project in een ontwikkelingsland gaat deelnemen is wereldwijd zeer mager. Er wordt veelal ook te weinig tijd besteed aan het evalueren en analyseren van de om welke redenen dan ook beëindigde projecten. Verslag doen over successen én mislukkingen kan de weg vrij maken voor kwaliteitsverhoging en nieuwe projecten.

Het DDTCentre in Dakar organiseert dit jaar 10 twee weken durende workshops voor deelnemers uit o.a. Nederland. Het DDTCentre is geen commerciële organisatie maar een instelling die ervaringen wil delen in de context van een ontwikkelingsland. Eventuele inkomsten worden aangewend voor de lokale projecten. Het workshop programma heet niet voor niets 'Met andere ogen'. In de aanstaande blog bijdragen brengen wij verslag uit van de ervaringen van deelnemers en verhalen van lokale partners en individuele 'hulp' ontvangers. Als je meer wilt weten vind je ons hier www.dakarkids.info