Duel tegen Duitsland imagoproeve voor Nederland

“Hij zou moeten worden vastgezet: dat was echt crimineel!”, zegt Alberto,  eigenaar van een kleine supermarkt in het Uruguyaanse dorp Migues. Het is de week na de zeperd van onze Nederlandse leeuwen tegen de Spaanse stieren op het WK van 2010. De karatetrap van Nigel de Jong is onderwerp van gesprek. Vol bewondering vertelt Alberto over de Naranja Mecanica (Oranje Machine): het elftal van ‘74 dat mondiaal nog steeds als een zeldzaam geoliede voetbalmachine wordt beschouwd. Hoe anders was het in Zuid-Afrika. “Agressief, behoudend en onaantrekkelijk voetbal”, is zijn eindoordeel.

Verbeelding en vervoering
Voetbal is een taal op zich. Ik heb talloze gesprekken in het buitenland gehad waarin het simpelweg beurtelings opnoemen van clubs en spelers tot verhitte gesprekken leidde. Dit zonder ook maar één werkwoord in de lokale taal machtig te zijn. In het verleden was ons aanvallende en aantrekkelijke spel dan ook een eindeloze en goedkope marketing campagne voor Nederland . We spraken tot de verbeelding. We brachten mensen in vervoering. En we besmetten gehele continenten met onze liefde voor mooi spel. Geen twijfel dat borrelpraat op internationaal niveau over ‘ons’ Oranje verscheidene politieke en economische deuren makkelijker hebben geopend.

Karatetrap en witte haardos
In de aanloop naar het EK 2012 trok Auke Kok in NRC Handelsblad op 26 mei een parallel tussen het onaantrekkelijke spel van Nederland en het politieke spel van Wilders. Intern zouden we overlopen van ‘frustraties over te veel moskeeën en te weinig bekers’. Internationaal hebben we imagoschade geleden door onsportiviteit en populariteit van Wilders. ‘De eindeloos vertoonde trap van De Jong en de witte haardos van Wilders – was dit nu het nieuwe Nederland?’. Weliswaar kort door de bocht, maar een interessante invalshoek die uiteindelijk opriep tot ‘een zomer van constructief meedoen op het Europese toneel – politiek, sportief en diplomatiek’.

Kleur bekennen
De politieke beslommeringen daargelaten, Oranje kan 13 juni inderdaad de boeken laten ingaan als een keerpunt. Deze woensdag staan de twee beoogd finalisten en rivalen in een beslissende poulewedstrijd lijnrecht tegenover elkaar, in een strijd om de keiharde punten. Maar ook in een strijd om de puurheid van het voetbal en om de gunfactor op internationaal niveau. Welk land zal met swingend voetbal de harten weer sneller doen kloppen: onze oosterburen of onze zilveren generatie? De Oranje mannen in Krakau zullen vandaag kleur moeten bekennen. Heren, zorg dat ook Alberto in Uruguay weer vol bewondering spreekt over onze ‘Oranje Machine’!