Wie in China of Iran op internet informatie zoekt over democratie of over mensenrechten, of zelfs de nieuwspagina's van BBC-World bezoekt, komt bedrogen uit. Pagina's en weblogs met ongewenste informatie worden zo snel mogelijk van het internet verwijderd en de makers van zulke sites lopen grote kans op vervolgen. Buitenlandse websites met ongewenste informatie zijn in beide landen gedeeltelijk of geheel onbereikbaar.
Creatief
Wie toch aan die informatie wil komen, moet creatief zijn. Door bijvoorbeeld gebruik te maken van proxyservers. Dat zijn tussenstations tussen internetgebruiker en de informatie die iemand zoekt. Via zo'n buitenlands tussenstation kun je wel pagina's bereiken, die via het eigen Chinese netwerk zijn geblokt. Er zijn steeds meer proxyservers en censuuromzeilende software in omloop om deze internetgebruikers te helpen.
Alternatieve domeinnamen
Ook aanbieders van politiek gevoelige websites en weblogs proberen de internetcensuur op verschillende manieren te omzeilen. Mina Saadadi is hoofdredacteur van de in Nederland geproduceerde Perzische website
Sharzhad News. Deze feministische nieuwssite bevat veel onderwerpen die de Iraanse regering ongewenst vindt, zoals vrouwenemancipatie en vrijheid van meningsuiting.
De kans dat de website niet door de censuur zou komen, was erg groot. Daarom hielden de makers al bij de oprichting in 2006 daarmee rekening, vertelt Mina Saadadi: "Wij bieden informatie aan via PDF files die in Iran worden geprint en dan onder de doelgroep verspreid. Ook sturen wij al onze artikelen naar 50.000 emailadressen. Als de toegang tot onze website wordt beperkt, krijgen mensen op die manier toch nog onze informatie. Daarnaast hebben we enkele alternatieve domeinnamen die we kunnen gebruiken zodra onze site uit de lucht wordt gehaald." Er zijn al eens medewerkers van de website opgepakt en de Iraanse regering heeft al te kennen gegeven niet blij te zijn met deze website. Maar tegen alle verwachtingen in is Zharzhad News nog altijd in de lucht.
|
Sinds 2003 wordt in Nederland aandacht besteed aan de Dag van de Persvrijheid met een speciale bijeenkomst waar onder andere de Persvrijheidlezing wordt uitgesproken.De Wereldomroep heeft zijn zestigjarig jubileum aangegrepen om dit jaar de bijeenkomst te organiseren. Wie niet naar deze bijeenkomst kan komen, kan op 3 mei de livestreams volgen. Voor meer informatie klik hier.
|
Zelfcensuur
Volgens Garrie van Pinxteren, Sinoloog en voormalig correspondent in China van NRC-Handelsblad en onder andere de Wereldomroep laten censurerende regeringen wel vaker 'gevoelige' websites toe. Zo kunnen ze laten zien dat het allemaal wel meevalt met internetcensuur. Maar juist de onvoorspelbaarheid van het regeringsbeleid werkt volgens haar zelfcensuur in de hand.
Een goed voorbeeld hiervan is de nieuwe Chinese website van de Wereldomroep, die in april dit jaar is gelanceerd. Deze is gericht op Chinezen die in Nederland zijn geïnteresseerd, maar biedt daarnaast ook nieuws aan. Gefilterd nieuws, vertelt Wim Jansen, adjunct hoofdredacteur van de Wereldomroep. Want alleen dat garandeert toegang tot de Chinese markt. Jansen: "Je kunt een principiële site opzetten waarin je ver gaat over de grenzen van wat de Chinese overheid toelaatbaar acht. Maar als zij onze site al heel snel blokkeert, schieten we ons doel voorbij. Wij zoeken met onze website de grenzen op van het toelaatbare en kijken hoe dat elastiek in de loop van de tijd oprekt, zodat we in zoveel mogelijk informatie kunnen blijven voorzien."
China als voorbeeld
 |
| Garrie van Pinxteren |
De kans dat China in de toekomst meer vrijheid van meningsuiting toelaat, is volgens Sinologe en journalist Van Pinxteren erg klein. "Het Westen heeft altijd gedacht dat het internet China zal veranderen en democratie brengt. Maar China slaagt er heel goed in om min of meer onderdrukkende censuursystemen toe te passen op het internet. En overigens ook op andere gebieden. Dit Chinese systeem is heel aantrekkelijk voor andere autoritaire of dictatoriale regimes. Voor die leiders is China een voorbeeld, omdat het laat zien dat het rijk en welvarend kan worden zonder dat de bevolking de vrijheden krijgt die er in het Westen zijn."
Volgens Van Pinxteren zullen in de toekomst dus juist meer landen geavanceerde internetcensuur toepassen, wellicht met de hulp van de Chinezen. Dat betekent dat er nog meer actieve, nieuwsvergarende internetgebruikers, net als in Iran en China, creatief moeten worden om de censuur te omzeilen.
Dit artikel is - met toestemming - overgenomen van de Wereldomroep.
Lees hier het volledige artikel met voorbeelden van software om censuur te omzeilen.
