"Er gaan geen vier dagen voorbij of er zit in mijn mail wel weer een bericht waarin staat dat klimaatverandering op bepaalde onderdelen sneller gaat dan verwacht", vertelt Sible Schöne, directeur van Het Klimaatbureau. "Zo zijn er eigenlijk voortdurend signalen dat er de komende tien jaar een moment komt waarop de samenleving en dus ook de politiek zich realiseert dat ingrijpende maatregelen noodzakelijk zijn." Met vallen en opstaan zal dat urgentiegevoel resulteren in bindende afspraken over terugdringing van de CO2-uitstoot en het tegengaan van ontbossing, is Schönes overtuiging.
| Sible Schöne wordt in Trouw's Duurzame Honderd de Al Gore achter de schermen genoemd. Wiskundige Schöne zat in zijn jonge jaren bij de anti-kernenergiebeweging. Als klimaatspecialist bij het Wereld Natuur Fonds onderhandelde hij over het Kyoto-protocol in 1997. Momenteel is hij de directeur van Het Klimaatbureau, dat onder meer de HIER campagne coördineert. |
Rampenfilm
We moeten niet meteen aan rampenfilmachtige scenario's denken, stelt hij gerust. "Maar het is wel realistisch dat de zeespiegelstijging sneller gaat, of dat de gevolgen van de verzuring van de oceanen doordringen. De opwarming van de aarde gaat zichzelf versterken en dat kan er bijvoorbeeld voor zorgen dat tijdens een krachtige El Niño de koraalriffen massaal sterven. Of dat er gigantische bosbranden in het Amazonegebied of Indonesië ontstaan. En in Nederland lijkt me een extreme hittegolf niet ondenkbaar. Als het probleem echt doordringt kan er een sfeer ontstaan waarin benzine op de bon gaat."
Komende zomer wordt in Mexico-Stad het vervolg op de klimaattop van Kopenhagen georganiseerd, Schöne denkt dat daar nog geen grote stappen zullen worden gezet. "De wereldleiders zullen daar onder andere vastleggen hoe die 100 miljard die aan arme landen is toegezegd om ze te helpen bij het opvangen van problemen door klimaatverandering, gaat worden verdeeld." Desalniettemin verwacht Schöne dat er de komende tien jaar meer ingrijpende maatregelen zullen worden genomen om de uitstoot van CO2 terug te dringen.
Verplicht besparen
De consument zal daaraan niet ontkomen. Schöne: "Dit probleem kunnen we niet oplossen zonder de actieve participatie van burgers. De vrijblijvendheid van maatregelen als het energiezuinig maken van je huis gaat ervan af. Dat gaat de komende tien jaar echt veranderen."
Schöne constateert dat er een kloof zit tussen wat volgens deskundigen nodig is om klimaatverandering te stoppen en hoe dat bij de bevolking leeft. "Het is logisch dat mensen die nu naar buiten kijken en al die sneeuw en dat ijs zien, denken 'Hoezo klimaatverandering?'. Maar mensen moeten zich realiseren dat de opwarming van de aarde veertig jaar achterloopt op de uitstoot. Wat we nu merken van klimaatverandering is het gevolg van de uitstoot tot 1970. De gevolgen van de uitstoot van de laatste veertig jaar met daarin onder andere de enorme consumptiegroei in de rijke landen en Chinese economische boom staan ons nog te wachten."
Schöne denkt dat ons op het gebied van alternatieve energie de komende tien jaar een heleboel positieve ontwikkelingen staan te wachten. "Er zullen veel nieuwe schone technologieën worden ontwikkeld en ik verwacht dat China daarin koploper wordt. In Nederland denk ik dat windmolenparken op zee een realiteit zullen worden en ik schat dat zo rond 2017 de eerste elektriciteitscentrales met CO2-opslag de deuren zullen openen."
Zonnepanelen als dakpannen
Ook onze woningen zien er over tien jaar een stuk groener uit. "Nieuwbouw gaat energieneutraal worden. Maar ook in bestaande huizen kun je steeds meer doen om energie te besparen en te winnen. Je dakpannen vervangen door zonnepanelen gaat tot de mogelijkheden behoren en in de nok van je dak kun je straks een windturbine installeren."
Of arme landen met de ontwikkeling van groene energie straks ook een partijtje mee zullen blazen, betwijfelt Schöne. "Ontwikkelingslanden die nu al bezig zijn om een economische slag te maken zoals Brazilië en India zullen zeker hun voordeel kunnen doen met zonne- en windenergie. Maar landen als Afghanistan en sommige staten in Sub-Sahara Afrika zullen hun zonnige klimaat de komende tien jaar niet naar hun hand weten te zetten, vreest Schöne. "Om van investeringen een succes te maken heb je stabiliteit en een goed bestuur nodig; in landen waar het daaraan ontbreekt zal groene energie geen take off maken."
Schöne verwacht dat de bijdrage van de eerste generatie biobrandstoffen klein zal blijven. Energiewinning uit algen kan in deze catagorie wel tot doorbraken leiden.
Klimaatvluchtelingen
Dat we de komende tien jaar beelden van vluchtelingenkampen vol klimaatvluchtelingen in het journaal te zien zullen krijgen, lijkt Schöne niet waarschijnlijk. "Tenzij de moesson stilvalt zie ik niet zo heel snel grote stromen klimaatvluchtelingen op gang komen. Over al die studies die beweren dat de wereld in 2050 150 miljoen klimaatvluchtelingen telt, is wat mij betreft het laatste woord niet gezegd. Ik denk dat die schattingen nogal overdreven zijn, als mensen al elders hun heil zullen zoeken dan doen ze dat dichtbij huis."
Ook de onheilsprofeten die oorlogen over water voorspellen, mogen hun glazen bol volgens Schöne nog wel eens oppoetsen. "Uit een Duitse studie naar de geschiedenis van water en conflicten blijkt dat er sinds 3500 v Chr. geen oorlog over water meer is gevoerd. Water blijkt juist bij uitstek een onderwerp waarover landen met elkaar om tafel gaan zitten."
